تێکەڵبوون: چۆن کار دەکات؟

کام یاسا بەسەرتاندا جێبەجێ دەبێت؟

لە 1ی ژانوییەی 2022ـەوە دەبێت تێکەڵبوون بکەن؟ ئەوا Wet inburgering 2021 (یاسای تێکەڵبوونی 2021) جێبەجێ دەبێت. ئەم پەڕەیە دەربارەی ئەو یاسایەیە.

پێش ئەوە دەبوو تێکەڵبوون بکەن؟ ئەوا لەوانەیە یاسا کۆنەکە جێبەجێ ببێت، Wet inburgering 2013. ئەو یاسایە ڕێسای تری هەیە. لە Mijn Inburgering لە inburgeren.nl دەبینن چی بەسەرتاندا جێبەجێ دەبێت.

دەبێت تێکەڵبوون بکەم؟

ئەمە پەیوەستە بە چەند شتێکەوە، بۆ نموونە نەتەوەکەتان. DUO دەربارەی ئەمە نامەیەکتان بۆ دەنێرێت.

بۆ نموونە، پێویست ناکات تێکەڵبوون بکەن ئەگەر:

• ڕەگەزنامەی وڵاتێکی یەکێتیی ئەورووپا، یان لیختنشتاین، نەرویج، ئایسلەندا یان سویسراتان هەبێت
• تەمەنتان کەمتر لە 18 ساڵ بێت، یان زیاتر لە تەمەنی خانەنشینی
• 8 ساڵ یان زیاتر لە هۆڵەندا ژیابن لەو کاتەی دەبوو بچنە قوتابخانە
• هەندێک بڕوانامە یان بەڵگەنامەی هۆڵەندیتان هەبێت
• بۆ ماوەیەکی کورت بۆ خوێندن یان کار لە هۆڵەندا بن
• پاراستنی کاتیتان هەبێت چونکە لە ئۆکرانیاوە هەڵاتوون: مانەوەتان کاتییە

دڵنیا نین؟ پەڕەی حکومەتی هۆڵەندا (Rijksoverheid) لە سەرچاوەکانی خوارەوەدا بخوێننەوە.

چۆن دەست پێ دەکات؟

1. نامەیەک لە DUO وەردەگرن. تێیدا نووسراوە کە دەبێت تێکەڵبوون بکەن. نامەکە کاتێک دێت کە BSN (ژمارەی خزمەتگوزاریی هاووڵاتیبوون)، مۆڵەتی نیشتەجێبوونتان هەبێت، و لە شارەوانییەک (gemeente) تۆمار کرابن. ئەمە دەتوانێت تا 8 هەفتە بخایەنێت.
2. شارەوانی بانگتان دەکات بۆ گفتوگۆیەک. هەروەها تاقیکردنەوەی توانای فێربوون (leerbaarheidstoets، LBT) دەکەن. ئەمانە پێکەوە پێیان دەوترێت brede intake.
3. پاشان شارەوانی لەگەڵ ئێوەدا پلانێکی کەسی دروست دەکات: PIP (persoonlijk plan inburgering en participatie). تێیدا نووسراوە کام ڕێگای فێربوون دەگرنە بەر و کام تاقیکردنەوانە دەکەن.

سێ ڕێگاکەی فێربوون

• ڕێگای B1 (B1-route): بۆ کاری بە کرێ یان کاری خۆبەخشانە. تاقیکردنەوەی زمان لە ئاستی B1 و تاقیکردنەوەی زانیاری دەکەن. B1 ناکرێت؟ دوای لانیکەم 600 کاتژمێر وانە دەتوانن لە شارەوانی بپرسن ئایا ئاستەکە دەتوانێت ببێت بە A2.
• ڕێگای خوێندن (onderwijsroute): بە زۆری بۆ گەنجانە کە دەیانەوێت بچن بۆ mbo، hbo یان زانکۆ. تاقیکردنەوەی زمان لە ئاستی B1 یان B2 و تاقیکردنەوەی زانیاری دەکەن.
• ڕێگای Z (zelfredzaamheidsroute، ڕێگای پشت بە خۆبەستن): کاتێک ڕێگاکانی تر زۆر قورسن. زمانی هۆڵەندی لە ئاستی A1 فێر دەبن. تاقیکردنەوە پێویست نییە، بەڵام ڕێگەتان پێ دەدرێت بیکەن. بە گفتوگۆیەکی کۆتایی لە شارەوانی کۆتایی پێ دەهێنن و بڕوانامەیەک (certificaat) وەردەگرن.

چی تر بەشێکە لێی؟

• KNM (Kennis van de Nederlandse Maatschappij، ناسینی کۆمەڵگەی هۆڵەندا). ئەمە بەشێکە لە هەموو ڕێگاکانی فێربوون.
• MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie، بازاڕی کار و بەشداریکردن)، لە ڕێگای B1 و ڕێگای Z. لە شارەوانییەکەتان دەیکەن. دەربارەی کارکردن و گەڕان بەدوای کاردا لە هۆڵەندایە.
• بەڵێننامەی بەشداریکردن (participatieverklaring، PVT). بەڵێننامەکە واژۆ دەکەن. بەپێی Wet inburgering 2021 3 ساڵتان هەیە بۆ ئەمە.

چەند کاتتان هەیە؟

3 ساڵتان هەیە بۆ تێکەڵبوون. لە Mijn Inburgering لە inburgeren.nl دەبینن لە کەیەوە دەبێت تێکەڵبوون بکەن.

کێ پارە دەدات؟

خاوەنی مافی پەنابەرین (statushouder)؟ ئەوا حکومەت پارەی تێکەڵبوونەکەتان دەدات. کۆچبەری خێزانین یان کۆچبەرێکی ترن؟ ئەوا پارەی تێکەڵبوونەکەتان خۆتان دەدەن. بڕە پارەکان لە inburgeren.nl هەن.

تاقیکردنەوە فەرمییەکانی ڕاهێنان

DUO تاقیکردنەوەی ڕاهێنانی بۆ خوێندنەوە، گوێگرتن، نووسین، قسەکردن و KNM هەیە. لە inburgeren.nl دەیاندۆزنەوە. باشترە لەسەر کۆمپیوتەر بیانکەن.

• تاقیکردنەوەکانی ڕاهێنانی DUO لە inburgeren.nl (لە تابێکی نوێدا دەکرێتەوە)